juni 15, 2017

DE ZON

De zon bevindt zich op 149 miljoen kilometer van de aarde en is voor ons dus de dichtstbijzijnde ster.
De zon straalt elektromagnetische golven uit (zonnestralen) zonder dewelke we niet zouden kunnen leven.
Maar deze stralen kunnen ook een schadelijk effect hebben op ons lichaam.
Slechts een deel van de eigenlijke zonnestralen bereikt de aarde, omdat de verschillende lagen in de atmosfeer de meest schadelijke stralen voor de mens tegenhouden.


ZONNESTRALEN

Kosmische straling, gammastralen, X-stralen en UVC-stralen zijn extreem gevaarlijke stralen die worden tegengehouden door de ozonlaag in de stratosfeer. Ze kunnen het aardoppervlak dus niet bereiken. Op die manier vormt de ozonlaag een echt beschermend schild tegen de gevaarlijkste zonnestralen.

Deze stralen bereiken het aardoppervlak wel :

  • UVB-stralen (280 tot 320 nm) zijn de gevaarlijkste stralen die het aardoppervlak bereiken. Dit zijn de meest energetische stralen, die ook de meeste schade aanrichten.Ze dringen slechts in zeldzame gevallen door de epidermis (oppervlakkige huidlaag) en worden tegengehouden door vensterglas.Ze zijn verantwoordelijk voor zonnebrand en hebben ook op de lange termijn een schadelijk effect (huidveroudering en huidkanker).
  • UVA-stralen zijn minder energetisch dan UVB-stralen, maar dringen dieper in de huid. Ze gaan ook door vensterglas heen.Ze zijn verantwoordelijk voor allergische reacties op de zon en op de lange termijn kunnen ze het huidverouderingsproces versnellen en huidkanker veroorzaken.
  • Zichtbaar licht Dit zijn de stralen die door onze ogen waargenomen worden en die het ons mogelijk maken dingen te zien. Hieruit ontspringen ook de kleuren van de regenboog. De golflengte van zichtbaar licht ligt tussen 390 nm (violet) en 780 nm (rood).
  • Infraroodstraling (780 nm tot 1mm) is verantwoordelijk voor het warmtegevoel.
  • Microgolven en radiogolven hebben een golflengte van meer dan 1mm.

De intensiteit van UV-stralen hangt af van verschillende factoren :

DE BREEDTEGRAAD

Hoe dichter we bij de evenaar komen, hoe sterker het zonlicht en dus ook de UV-straling. In de tropen valt het zonlicht loodrecht op het aardoppervlak in en is de zon dus op haar sterkst.

DE HOOGTE

Hoe hoger we komen, hoe minder dik de atmosfeer is die de UV-stralen filtert. Vanaf 300m boven de zeespiegel neemt de intensiteit van UVB-stralen elke 100m met 4% toe.

HET WOLKENDEK

Hoe dikker het wolkendek, hoe meer de UV-straling afneemt (met 15 tot 75 %) doordat ze door de wolken weerkaatst, geabsorbeerd en verspreid wordt.

WEERKAATSING

Zonnestralen worden door het oppervlak waar ze op invallen in meerdere of mindere mate weerkaatst. Daardoor kan de straling eens zo gevaarlijk worden. UV-stralen worden weerkaatst door water (5 à 20% weerkaatsing), zand (15%), gras (3%) en vooral door sneeuw en ijs (70 à 90%).

DE STAND VAN DE ZON

Hoe hoger de zon aan de hemel staat, hoe intenser de UV-straling. De intensiteit van de straling varieert dus naargelang het tijdstip. De intensiteit van UVB-stralen bereikt haar hoogtepunt tussen 11u en 15u.

Bron: AVENE